دوره 38، شماره 4 - ( زمستان 1404 )                   دوره38 شماره 4 صفحات 26-3 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Mousavinia S, Asheghi M, Naami A. (2026). Relationship between Workplace Mindfulness and Organizational Well-being and Proactive Career Behavior with the Mediating Role of Organizational Mindfulness. JMDP. 38(4), 3-26.
URL: http://jmdp.ir/article-1-4838-fa.html
موسوی نیا سیدمحمدجواد، عاشقی مصطفی، نعامی عبدالزهرا.(1404). بررسی رابطه بین ذهن آگاهی در محیط کار با بهزیستی سازمانی و رفتار شغلی پویا با نقش میانجی‌گری ذهن آگاهی سازمانی فرایند مدیریت و توسعه 38 (4) :26-3

URL: http://jmdp.ir/article-1-4838-fa.html

بررسی رابطه بین ذهن آگاهی در محیط کار با بهزیستی سازمانی و رفتار شغلی پویا با نقش میانجی‌گری ذهن آگاهی سازمانی
سیدمحمدجواد موسوی نیا*1 ، مصطفی عاشقی2 ، عبدالزهرا نعامی3
1- گروه روانشناسی صنعتی و سازمانی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران ، mohammadjavad.mn73@gmail.com
2- گروه روانشناسی صنعتی و سازمانی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران.
3- گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران.
چکیده:   (395 مشاهده)
 
هدف: ذهن­آگاهی در محیط کار به‌عنوان یک کمک­‌کننده برای تقویت رفتار شغلی پویا با تقویت تعامل، تنظیم هیجانی، سازگاری و روابط بین فردی مثبت عمل می‌کند؛ بنابراین با توجه به شناخت فزاینده سازمان‌ها از مزایای ذهن‌­آگاهی، می‌توان نیروی کاری پویا و فعال‌تر را پرورش داد. برهمین اساس، پژوهش حاضر باهدف بررسی رابطه بین ذهن‌­آگاهی در محیط کار با بهزیستی و رفتار شغلی پویا به‌­عنوان نقش میانجی‌گری ذهن­‌آگاهی سازمانی انجام گرفت.
طرح پژوهش/ روش‏‌شناسی/ رویکرد: این مطالعه به‌­صورت توصیفی و همبستگی بوده و جامعه آماری شامل کارکنان شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران منطقه لرستان در سال ۱۴۰۳ است و سیصد نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسش‌نامه‌های ذهن‌­آگاهی در محیط کار، ذهن­‌آگاهی سازمانی، بهزیستی سازمانی و رفتار شغلی پویا بود. داده‌ها با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری و نرم‌افزارهای اس‌پی‌اس اس نسخه بیست‌وشش و ایموس نسخه بیست‌ودو تحلیل شدند.
یافته­‌ها: تحلیل مدل‌سازی معادلات ساختاری، برازندگی الگوی پیشنهادی را تأیید می­کند. نتایج نشان می­‌دهد همه مسیرهای مستقیم به‌استثنای مسیر ذهن­‌آگاهی سازمانی به بهزیستی سازمانی، همچنین هر دو مسیر غیرمستقیم، معنی‌دار بودند؛ بنابراین ذهن­‌آگاهی سازمانی نقش میانجی‌گری در ارتباط ذهن‌­آگاهی در محل کار با رفتار شغلی پویا و بهزیستی دارد.
ارزش/ اصالت پژوهش: این مطالعه با ارزیابی نقش ذهن‌­آگاهی در ارتقای بهزیستی و رفتار شغلی پویا، در جهت بهبود کیفیت زندگی کارکنان و افزایش بهره‌وری سازمان که اصول مهم روانشناسی صنعتی و سازمانی هستند، گام برمی‌دارد.
پیشنهادهای اجرایی/ پژوهشی: با توجه به تأیید مدل پیشنهادی، سازمان‌ها باید آموزش‌های ذهن‌­آگاهی و ذهن­‌آگاهی سازمانی را برای کارکنان فراهم کنند و توجه ویژه‌ای به این متغیرهای فردی و سازمانی در فرایند جذب و استخدام داشته باشند.
واژه‌های کلیدی: ذهن‌آگاهی در محیط کار، ذهن‌آگاهی سازمانی، رفتار شغلی پویا، بهزیستی سازمانی، شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران.
متن کامل [PDF 777 kb]   (195 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: رویکردهای مدیریت دولتی
دریافت: 1404/1/3 | پذیرش: 1404/7/14 | انتشار الکترونیک: 1404/11/13
فهرست منابع
1. Aghamohammadi, F., Saed, O., Ahmadi, R., & Kharaghani, R. (2022). The effectiveness of adapted group mindfulness-based stress management program on perceived stress and emotion regulation in midwives: a randomized clinical trial. BMC psychology, 10(1), 123. [DOI:10.1186/s40359-022-00823-7] [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/35562792]
2. Bani Hassan, J. B., Mirzazadeh, Z., Talebpour, M., & Asgharpourmasouleh, A. (2022). Effect of gender justice on social performance of Ministry of Sport and Youth with mediating role of organizational well-being. (In Persian).
3. Barros, V. F., & Ramos, I. (2023). Organizational mindfulness to innovation at an organization in the cork sector. Information Technology & People, 36(1), 286-312. [DOI:10.1108/ITP-05-2020-0296]
4. Belschak, F. D., & Den Hartog, D. N. (2010). Pro‐self, prosocial, and pro‐organizational foci of proactive behaviour: Differential antecedents and consequences. Journal of occupational and organizational psychology, 83(2), 475-498. [DOI:10.1348/096317909X439208]
5. Beshlideh, K. (2014). Research methods and statistical analysis of research examples with SPSS and AMOS. Ahvaz: Ahvaz Shahid Chamran University Press (In Persian).
6. Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of personality and social psychology, 84(4), 822. [DOI:10.1037/0022-3514.84.4.822] [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12703651]
7. Brown, K. W., Ryan, R. M., & Creswell, J. D. (2007). Mindfulness: Theoretical foundations and evidence for its salutary effects. Psychological inquiry, 18(4), 211-237. [DOI:10.1080/10478400701598298]
8. Budhiraja, S., & Rathi, N. (2023). Determinants of positive mental health during organizational change: role of continuous learning, mindfulness and change-efficacy. foresight, 25(3), 384-399. [DOI:10.1108/FS-08-2021-0156]
9. Cannon, M. D., & Edmondson, A. C. (2005). Failing to learn and learning to fail (intelligently): How great organizations put failure to work to innovate and improve. Long range planning, 38(3), 299-319. [DOI:10.1016/j.lrp.2005.04.005]
10. Carmody, J., & Baer, R. A. (2008). Relationships between mindfulness practice and levels of mindfulness, medical and psychological symptoms and well-being in a mindfulness-based stress reduction program. Journal of behavioral medicine, 31, 23-33. [DOI:10.1007/s10865-007-9130-7] [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17899351]
11. Dhiman, S. (2018). Mindfulness in the workplace: meaning, role, and applications. In The Palgrave handbook of workplace spirituality and fulfillment (pp. 177-210). Palgrave Macmillan, Cham. [DOI:10.1007/978-3-319-61929-3_56-1] [https://doi.org/10.1007/978-3-319-62163-0_56]
12. Fajardo, F. (2019). The role of mindfulness in increasing employee productivity in both tactical and strategic types of roles. Pepperdine University.
13. Fatah, A. O., Bayiz, L. A., & Sadq, Z. M. (2021). Organizational Mindfulness and its Interactive Effect on the Relationship between Strategic Capital and Proactive Career Behavior: An Analytical Study of the Prespectives of a Sample of Lecturers at Knowledge University-Erbil. QALAAI ZANIST JOURNAL, 6(4), 441-474. [DOI:10.25212/lfu.qzj.6.4.14]
14. Ghezelsefloo, H., Yazarloo, M. M. and Bay, N. (2023). The Effect of Proactive Personality on Job thriving and Creative Behaviors of Physical Education Teachers in Golestan Province. Sport Management Journal, 15(1), 346-331. (In Persian).
15. Goldman Schuyler, K., Watson, L. W., & King, E. (2021). How generative mindfulness can contribute to inclusive workplaces. Humanistic Management Journal, 6(3), 451-478. [DOI:10.1007/s41463-021-00120-2] [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/40477472]
16. Good, D. J., Lyddy, C. J., Glomb, T. M., Bono, J. E., Brown, K. W., Duffy, M. K., & Lazar, S. W. (2016). Contemplating mindfulness at work: An integrative review. Journal of management, 42(1), 114-142. [DOI:10.1177/0149206315617003]
17. Huang, J. (2017). The relationship between employee psychological empowerment and proactive behavior: Self-efficacy as mediator. Social Behavior and Personality: an international journal, 45(7), 1157-1166. [DOI:10.2224/sbp.6609]
18. Huerta, M. V., Carberry, A. R., Pipe, T., & McKenna, A. F. (2021). Inner engineering: Evaluating the utility of mindfulness training to cultivate intrapersonal and interpersonal competencies among first‐year engineering students. Journal of Engineering Education, 110(3), 636-670. [DOI:10.1002/jee.20407]
19. Hülsheger, U. R., Alberts, H. J., Feinholdt, A., & Lang, J. W. (2013). Benefits of mindfulness at work: the role of mindfulness in emotion regulation, emotional exhaustion, and job satisfaction. Journal of applied psychology, 98(2), 310. [DOI:10.1037/a0031313] [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23276118]
20. Ie, A., Haller, C. S., Langer, E. J., & Courvoisier, D. S. (2012). Mindful multitasking: The relationship between mindful flexibility and media multitasking. Computers in Human Behavior, 28(4), 1526-1532. [DOI:10.1016/j.chb.2012.03.022]
21. Johnson, D. C., Thom, N. J., Stanley, E. A., Haase, L., Simmons, A. N., Shih, P. A. B., ... & Paulus, M. P. (2014). Modifying resilience mechanisms in at-risk individuals: a controlled study of mindfulness training in Marines preparing for deployment. American Journal of Psychiatry, 171(8), 844-853. [DOI:10.1176/appi.ajp.2014.13040502] [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24832476]
22. Johnstone, R. (2018). The relationship between mindfulness and individual adaptability in a dynamic workplace. University of Pretoria (South Africa).
23. Kabat-Zinn, J., & Hanh, T. N. (2009). Full catastrophe living: Using the wisdom of your body and mind to face stress, pain, and illness. Delta.
24. Kay, A. A., & Skarlicki, D. P. (2020). Cultivating a conflict-positive workplace: How mindfulness facilitates constructive conflict management. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 159, 8-20. [DOI:10.1016/j.obhdp.2020.02.005]
25. Kelemen, P., Born, E., & Ondráček, T. (2020). Theorizing on the connection between organizational and individual mindfulness. Economic research-Ekonomska istraživanja, 33(1), 1813-1829. [DOI:10.1080/1331677X.2020.1761417]
26. Khan, S., Singh, J. S. K., Kaur, D., & Arumugam, T. (2020). Mindfulness in an age of digital distraction and the effect of mindfulness on employee engagement, wellbeing, and perceived stress. Global Business and Management Research, 12(3), 77-86.
27. Kim, M., Kim, A. C. H., Newman, J. I., Ferris, G. R., & Perrewé, P. L. (2019). The antecedents and consequences of positive organizational behavior: The role of psychological capital for promoting employee well-being in sport organizations. Sport Management Review, 22(1), 108-125. [DOI:10.1016/j.smr.2018.04.003]
28. Kinman, G., Grant, L., & Kelly, S. (2020). 'It's my secret space': The benefits of mindfulness for social workers. The British Journal of Social Work, 50(3), 758-777. [DOI:10.1093/bjsw/bcz073]
29. Klatt, M., Steinberg, B., & Duchemin, A. M. (2015). Mindfulness in motion (MIM): an onsite mindfulness based intervention (MBI) for chronically high stress work environments to increase resiliency and work engagement. Journal of visualized experiments: JoVE, (101), 52359. [DOI:10.3791/52359] [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26168365]
30. Kong, Y., & Li, M. (2018). Proactive personality and innovative behavior: The mediating roles of job-related affect and work engagement. Social Behavior and Personality: an international journal, 46(3), 431-446. [DOI:10.2224/sbp.6618]
31. Levinthal, D., & Rerup, C. (2006). Crossing an apparent chasm: Bridging mindful and less-mindful perspectives on organizational learning. Organization science, 17(4), 502-513. [DOI:10.1287/orsc.1060.0197]
32. Liu, C., Chen, H., Liang, Y. C., Hsu, S. E., Huang, D. H., Liu, C. Y., & Chiou, W. K. (2022). The effect of loving-kindness meditation on employees' mindfulness, affect, altruism and knowledge hiding. BMC psychology, 10(1), 138. [DOI:10.1186/s40359-022-00846-0] [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/35644623]
33. Maden, C. (2015). Linking high involvement human resource practices to employee proactivity: The role of work engagement and learning goal orientation. Personnel Review, 44(5), 720-738. [DOI:10.1108/PR-01-2014-0030]
34. Malinowski, P., & Lim, H. J. (2015). Mindfulness at work: Positive affect, hope, and optimism mediate the relationship between dispositional mindfulness, work engagement, and well-being. Mindfulness, 6, 1250-1262. [DOI:10.1007/s12671-015-0388-5]
35. Micklitz, K., Wong, G., & Howick, J. (2021). Mindfulness-based programmes to reduce stress and enhance well-being at work: a realist review. BMJ open, 11(3), e043525. [DOI:10.1136/bmjopen-2020-043525] [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/33741667]
36. Moore, A., & Malinowski, P. (2009). Meditation, mindfulness and cognitive flexibility. Consciousness and cognition, 18(1), 176-186. [DOI:10.1016/j.concog.2008.12.008] [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19181542]
37. Naami, A., & Mansouri, A. (2023). Developing a Model for the Effect of Positive Leadership on Proactive Work Behavior and Psychological Empowerment: The Mediating of Organizational Reliance. Positive Psychology Research, 8(4), 1-16.
38. Neubert, M. J., Carlson, D. S., Kacmar, K. M., Roberts, J. A., & Chonko, L. B. (2009). The virtuous influence of ethical leadership behavior: Evidence from the field. Journal of business ethics, 90, 157-170. [DOI:10.1007/s10551-009-0037-9]
39. Panditharathne, P. N. K. W., & Chen, Z. (2021). An integrative review on the research progress of mindfulness and its implications at the workplace. Sustainability, 13(24), 13852. [DOI:10.3390/su132413852]
40. Parker, S. K., Bindl, U. K., & Strauss, K. (2010). Making things happen: A model of proactive motivation. Journal of management, 36(4), 827-856. [DOI:10.1177/0149206310363732]
41. Phan, H. P., Ngu, B. H., Chen, S. C., Wu, L., Shi, S. Y., Lin, R. Y., ... & Wang, H. W. (2020). Advancing the study of positive psychology: the use of a multifaceted structure of mindfulness for development. Frontiers in Psychology, 11, 1602. [DOI:10.3389/fpsyg.2020.01602] [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32765367]
42. Rajabpour, E. (2020). The effects of mindfulness on job success: The mediating role of job adaptability and burnout. Management and Development Process, 33(3), 49-70. (In Persian). [DOI:10.52547/jmdp.33.3.49]
43. Roche, M., Haar, J. M., & Luthans, F. (2014). The role of mindfulness and psychological capital on the well-being of leaders. Journal of occupational health psychology, 19(4), 476. [DOI:10.1037/a0037183] [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24933594]
44. Saleem, M. S., Isha, A. S. N., & Awan, M. I. (2023). Exploring the pathways to enhanced task performance: the roles of supportive leadership, team psychological safety, and mindful organizing. Journal of hospitality and tourism insights. [DOI:10.1108/JHTI-01-2023-0031]
45. Sears, G. J., Shen, W., & Zhang, H. (2018). When and why are proactive employees more creative? Investigations of relational and motivational mechanisms and contextual contingencies in the east and west. Journal of Applied Social Psychology, 48(11), 593-607. [DOI:10.1111/jasp.12550]
46. Segarra-Ciprés, M., Escrig-Tena, A., & García-Juan, B. (2019). Employees' proactive behavior and innovation performance: Examining the moderating role of informal and formal controls. European Journal of Innovation Management, 22(5), 866-888. [DOI:10.1108/EJIM-02-2019-0041]
47. Siegel, D. J. (2007). Siegel/mindful Brain: Reflection and Attunement in The Cultivation Of Well Being. WW Norton & Company.
48. Sunaryo, S., Suyono, J., Sarwoto, S., Fibayani, A. F., Barkah, B., & Trisnawati, J. D. (2023). How does mindfulness affect employee attitude and behavior toward work-related outcomes? Tourism and hospitality management, 29(4), 505-516. [DOI:10.20867/thm.29.4.3]
49. Thomas, J. P., Whitman, D. S., & Viswesvaran, C. (2010). Employee proactivity in organizations: A comparative meta‐analysis of emergent proactive constructs. Journal of occupational and organizational psychology, 83(2), 275-300. [DOI:10.1348/096317910X502359]
50. Van Zyl, N., Andrews, L., Williamson, H., & Meyrick, J. (2020). The effectiveness of psychosocial interventions to support psychological well-being in post-operative bariatric patients: A systematic review of evidence. Obesity Research & Clinical Practice, 14(5), 404-420. [DOI:10.1016/j.orcp.2020.05.005] [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32631804]
51. Valentine, S., Godkin, L., & Varca, P. E. (2010). Role conflict, mindfulness, and organizational ethics in an education-based healthcare institution. Journal of business ethics, 94, 455-469. [DOI:10.1007/s10551-009-0276-9]
52. Vogus, T. J., & Sutcliffe, K. M. (2012). Organizational mindfulness and mindful organizing: A reconciliation and path forward. Academy of management learning & education, 11(4), 722-735. [DOI:10.5465/amle.2011.0002c.]
53. Wall, B. (2008). Working relationships: using emotional intelligence to enhance your effectiveness with others. Davies-Black Publishing.
54. Waterman, A. S. (2008). Reconsidering happiness: A eudaimonist's perspective. The Journal of Positive Psychology, 3(4), 234-252. [DOI:10.1080/17439760802303002]
55. Weick, K. E., Sutcliffe, K. M., & Obstfeld, D. (1999). Organizing for high reliability: Processes of collective mindfulness. In R. S. Sutton & B. M. Staw (Eds.), Research in organizational behavior (Vol. 1, pp. 81-123).
56. Yu, K. Y. T., & Davis, H. M. (2016). Autonomy's impact on newcomer proactive behaviour and socialization: A need-supplies fit perspective. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 89(1), 172-197. [DOI:10.1111/joop.12116]
57. Zhang, M. J., Law, K. S., & Lin, B. (2016). You think you are big fish in a small pond? Perceived overqualification, goal orientations, and proactivity at work. Journal of Organizational Behavior, 37(1), 61-84. [DOI:10.1002/job.2024]
58. Zheng, X., Ni, D., Liu, X., & Liang, L. H. (2023). Workplace mindfulness: Multidimensional model, scale development and validation. Journal of Business and Psychology, 38(4), 777-801. [DOI:10.1007/s10869-022-09814-2]
59. Zivnuska, S., Kacmar, K. M., Ferguson, M., & Carlson, D. S. (2016). Mindfulness at work: Resource accumulation, well-being, and attitudes. Career Development International, 21(2), 106-124. [DOI:10.1108/CDI-06-2015-0086]
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فرایند مدیریت و توسعه می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Management and Development Process

Designed & Developed by : Yektaweb