fa حکمرانی عمومی، برنامه‌ریزی توسعه و توسعه سیاسی در جمهوری اسلامی ایران حاکمیت Governance كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">هدف:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin=""> پژوهش حاضر به دنبال بررسی جایگاه توسعه سیاسی در سپهر برنامه</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">ریزی توسعه و حکمرانی عمومی در جمهوری اسلامی ایران است. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که آیا جمهوری اسلامی برنامه مدونی را برای توسعه سیاسی دنبال می</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">کند؟ و این</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">که حکمرانی عمومی در چارچوب نظام جمهوری اسلامی ایران چه اقتضائاتی را به‌وجود می</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">آورد؟</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">طرح پژوهش/ روش</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">شناسی/ رویکرد: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">این بررسی به روش کیفی و به صورت کتابخانه</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">ای انجام شده است. داده</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">ها پس از بررسی و مطالعه اسناد، مقالات، مصاحبه</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">ها و سخنرانی</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">ها گردآوری، تنظیم و تحلیل شده</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">اند.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">یافته</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">ها: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">توسعه سیاسی در اواخر دهه ۱۹۵۰ زیر نفوذ مکتب نوسازی آغاز شد. مکتب نوسازی، توسعه سیاسی را از منظر ایالات متحده و کشورهای غربی مفهوم</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">پردازی کرد. با وجود تحولات نظری زیادی که این مفهوم در چارچوب رقابت</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">های ایدئولوژیک دو بلوک در دوران جنگ سرد و پس از آن پشت سر نهاده، همچنان غایت نظام حکمرانی و توسعه سیاسی، تنظیم روابط دولت و جامعه در چارچوب</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">های مبتنی بر تجربه جوامع صنعتی و پیشرفته غربی با استفاده از روش</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">های مشارکتی و رقابتی برای پیشبرد اراده اکثریت جامعه است. انقلاب اسلامی ایران، تجلی تحول سیاسی بزرگی بود که طرحی نو برای نظام حکمرانی عمومی و توسعه سیاسی ایران درانداخت، اما تحلیل داده</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">ها نشان می</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">دهد هیچ برنامه مدونی برای توسعه سیاسی در ایران پس از انقلاب وجود نداشته است. اگرچه برخی احکام مندرج در برنامه</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">های توسعه ناظر بر مسائل سیاسی بوده</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">اند، اما چارچوب مشخصی که همه بخش</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">های برنامه توسعه را در جهت توسعه سیاسی هماهنگ و همسو نماید، وجود نداشته است.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">پیشنهادهای اجرایی: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">در چارچوب نظام فکری رهبران جمهوری اسلامی ایران و قانون اساسی، غایت توسعه سیاسی و کارکرد نظام حکمرانی، برخلاف معنای رایج آن، استقرار قواعد و احکام اسلامی و برقراری جامعه و تمدن اسلامی برای سعادت دنیا و آخرت بشر در نظر گرفته شده است. نظام حکمرانی در چنین بستری تنظیم جامعه با قواعد اسلام است. این قواعد با مراجعه به منابع فقه شیعی قابل</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">دستیابی است و در چنین شرایطی حکمرانی مطلوب و اعتبار حکمرانی عمومی، در بهترین حالت محصول اتفاق نظر میان فقهای شیعه به معنای نخبگان حاکم است. در سال</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">های بعد از انقلاب اسلامی، برنامه مستقلی برای توسعه سیاسی تدارک دیده نشده است. با توجه به اهمیت توسعه سیاسی برای پیشبرد آرمان جامعه و تمدن اسلامی، لازم است نظریه</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">پردازی لازم برای این مهم انجام شود و برنامه</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">ریزی مستقلی متناسب با مفهوم خاص توسعه سیاسی در جمهوری اسلامی ایران تدارک دیده شود تا بتواند مجموعه تحولات جامعه و برنامه</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">های مختلف نظام را مطابق با گام</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">های پیش</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">بینی</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">شده، در مسیر تمدن</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">&lrm;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="">سازی اسلامی قرار دهد.</span></span></span></span></span></span></span><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"></span></span></span></span></span></span></div> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="line-height:normal"><b><span new="" roman="" times="">Purpose:</span></b><span new="" roman="" times=""> The purpose of this article was to examine the role of political development in the context of development planning and public governance in the Islamic Republic of Iran. It also intended to find out if the country has ever followed a formal documented program for political development. Furthermore, it tried to explore the requirements of public governance in the framework of the Islamic Republic of Iran&rsquo;s system.</span></span><br> <span style="line-height:normal"><b><span new="" roman="" times="">Methodology:</span></b><span new="" roman="" times=""> Data were collected, organized, and analyzed after reviewing and studying documents, articles, interviews, Sand lectures.</span></span><br> <span style="line-height:normal"><b><span new="" roman="" times="">Findings:</span></b><span new="" roman="" times=""> Data analysis shows that there has been no independent, formal, and documented plan for political development ever since the revolution was won. Although some provisions of the Development Plans have focused on political issues, none has provided a noticeable framework to coordinate and align all parts of the Development Plans with political development.</span></span><br> <span style="line-height:normal"><b><span new="" roman="" times="">Implications:</span></b><span new="" roman="" times=""> The goal of political development and the function of public governance in the ideology overshadowing the Islamic Republic is regulating the society based on Islamic teaching. The source of this teaching is Shiait Fiqh; accordingly, ideal governance and dependable public governance will be the product of unanimity among Shiait high ranking clergies (Fuqaha).&nbsp;</span></span><span style="line-height:normal"><span new="" roman="" times="">Considering the importance of political development to advance and realize the society&rsquo;s ideology and the Islamic civilization, it is imperative for the state to produce a workable theory and an independent plan in accordance with the specific concept of political development in the Islamic Republic of Iran in order to be able to harmonize the set of changes in the society and various programs according to the planned steps in the path of Islamic civilization.</span></span></span></span><br> <div style="text-align: justify;"></div></p> توسعه سیاسی, برنامه‌ریزی توسعه, حکمرانی عمومی, انقلاب اسلامی, جمهوری اسلامی ایران. Political Development, Development Planning, Public Governance, Islamic Revolution, Islamic Republic of Iran (IRI). 75 96 http://jmdp.ir/browse.php?a_code=A-10-2241-1&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Alipour حسین علی‌پور h.alipour@imps.ac.ir 100319475328460019650 100319475328460019650 Yes Department of Public Administration, Institute for Management and Planning Studies, Tehran, Iran. گروه مدیریت، موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی، تهران، ایران Farhad Keramat فرهاد کرامت fkeramat@pnu.ac.ir 100319475328460019651 100319475328460019651 No Department of Political Sciences, Payam Noor University, Tehran, Iran گروه علوم سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران