fa بررسی عوامل مؤثر بر تراز تجاری ایران با شرکای عمده‌ی تجاری مدیرت دولتی Public Administration پژوهشي Research از آن جا که متکی بودن اقتصاد ایران به درآمدهای نفتی، موجب آسیب پذیری اقتصاد کشور از نوسان ها و شوک های خارجی و در نتیجه، بحرانهای ارزی می شود، بر لزوم افزایش صادرات غیرنفتی و تنوع بخشی صادرات تأکید شده است. لذا بررسی تراز تجاری ایران با شرکای عمده آن که روی هم بیشترین میزان صادرات غیرنفتی را از ایران داشته‌اند،حائز اهمیت است. در این مطالعه، عوامل مؤثر بر تراز تجاری ایران در قالب داده های تجمیعی شش شریک عمده تجاری کشور طی دوره ی زمانی 1358-1388، بر مبنای تعمیم الگوی اسکویی و بروکز(1999) و با استفاده از روش ARDL مبتنی بر پسران و همکاران(2001) مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج بیانگر آن است که تولید ناخالص داخلی ایران و فراریت نرخ ارز تأثیر منفی و تولید ناخالص داخلی تجمیعی شش شریک عمده ی تجاری ایران به همراه نرخ ارز، تأثیر مثبت بر تراز تجاری ایران می‌گذارند. As the economy of Iran's dependence on oil revenues turns the country's economy vulnerable to foreign fluctuations and shocks resulting in exchange rate crises, it is highly recommended to promote non-oil exports. Therefore, the factors effective on Iran's trade balance with its main trade partners, getting the highest amounts of Iran's non-oil exports are pivotal. This article is to study the factors influencing Iran's trade balance in the form of integrated data on six major trade partners of Iran within the period 1979-2009 based on Bahmani-Oskooee & Brooks model (1999) via ARDL method on the basis of Pesaran and et al. (2001). The results indicate that Iran's GDP and Exchange Rate Volatility have negative impact on Iran's trade balance while Iran's six major trade partners' integrated GDP and the exchange rates have positive influence on it. تراز تجاری، نرخ ارز، فراریت نرخ ارز،ARDL Commercial Balance, Exchange Rate, Exchange Rate Volatility, ARDL 113 123 http://jmdp.ir/browse.php?a_code=A-10-1-419&slc_lang=fa&sid=1 Sepideh Ameri-Golestan سپیده عامری گلستان pd.ameri65@gmail.com 10031947532846003140 10031947532846003140 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان Homayoun Ranjbar همایون رنجبر hranjbar@khuisf.ac.ir 10031947532846003141 10031947532846003141 Yes دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان Karim Azarbaijani کریم آذربایجانی k_azarbayjani@ase.ui.ac.ir 10031947532846003142 10031947532846003142 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان