Management and Development Process

fa موانع بودجه‌ریزی اثربخش: بینش‌هایی مبتنی بر تجربه قانونگذاران Barriers to Effective Budgeting: Insights Based on the Experience of Legislators حاکمیت Governance پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"> فرایند بودجه‌ریزی بعنوان یکی از اجزای اصلی مالیه ‌عمومی، موثرترین ابزار در اداره امورعمومی کشور بشمار می‌رود که همواره مملو از پیچیدگی‌ها و مسائل گوناگون بوده است. این مطالعه با هدف واکاوی تجربیات نمایندگان مجلس شورای اسلامی به منظور شناسایی موانع بودجه‌ریزی موثر در طی قانونگذاری انجام شده است. مطالعه با رویکرد کیفی و به روش تحلیل محتوا  انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل پانزده نفر از نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی بودند که به روش هدفمند انتخاب شدند. بمنظور شناسایی عمیق موانع چند بعدی در فرایند بررسی و تصویب لایحه بودجه سالانه، جمع آوری داده‌ها با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختارمند انجام گردید. جمع‌آوری و تجزیه و تحلیل داده‌ها بطور همزمان انجام شده و تا اشباع داده‌ها و شناسایی موانع اصلی بودجه‌ریزی موثر ادامه یافت که در نهایت منجر به شناسایی پنج طبقه اصلی شامل؛"فقدان شفافیت و پاسخگویی"، "فقدان صلاحیت نمایندگان در قانونگذاری"، "منافع شخصی، حزبی و حوزه انتخابیه"، "دستکاری بودجه" و "موانع قانونی و وکالت عمومی" شد. یافته‌های فوق نشان دهنده وجود موانع متعدد در شفافیت، نمایندگی، شایستگی، در کنار تأثیر شیوه‌های شخصی، حزبی و دستکاری بودجه می‌باشد که بدنبال ناکارآمدی سیستماتیک، پویایی سیاسی و تعارض منافع میان افراد، نهادها و گروه‌های متعدد بوقوع می‌پیوندد. شناسایی این موانع بودجه‌ریزی موثر در مرحله قانونگذاری حاکی از گستردگی موانع ساختاری در اداره امور و گامی اساسی در مسیر اصلاح بودجه‌بندی وتقویت مالیه عمومی است. بعلاوه گنجاندن دانش برآمده از تجربیات قانون‌گذاران در امر سیاست‌های بودجه‌‌ای، چارچوب‌ عادلانه‌تر و مؤثرتری را در راستای تقویت حاکمیت کشور و تامین منافع ملی ارائه می‌کند.  </div> <div style="text-align: justify;">The budgeting process, as a cornerstone of public finance, serves as a vital instrument for managing national affairs. Despite its central role, it continues to face persistent structural complexities and institutional challenges. This study was conducted with the aim of examining the experiences of members of the Islamic Consultative Assembly during the review and approval stages of the annual budget bill, in order to identify the barriers to effective budgeting within the legislative process. Adopting a qualitative research approach grounded in content analysis, data were gathered through semi-structured interviews with a diverse group of representatives selected via purposive sampling. These interviews enabled a nuanced examination of the multifaceted barriers encountered in budget deliberations. Data collection and analysis proceeded until thematic saturation was achieved, ensuring a comprehensive understanding of the legislative constraints. The findings reveal five overarching categories of obstacles: lack of transparency and accountability, insufficient legislative competence, personal and partisan interests, budget manipulation, and legal limitations affecting public advocacy. These challenges reflect systemic deficiencies in governance, representation, and institutional capacity. Moreover, the influence of individual and political interests combined with opaque budgetary practices intensifies inefficiencies and exacerbates power struggles among stakeholders. Recognizing these dynamics is essential for addressing the structural impediments to effective public administration. Integrating the insights derived from legislators’ experiences into national budget policymaking can contribute to a more transparent, equitable, and responsive framework, ultimately reinforcing democratic governance and safeguarding collective interests.</div> قانونگذاری بودجه, تصویب بودجه‌ سالانه,بودجه‌ریزی اثربخش, تحلیل محتوا, تحقیق کیفی Budget legislation, Annual budget approval, Effective Budgeting, Content analysis, Qualitative research method 0 0 http://jmdp.ir/browse.php?a_code=A-10-6563-2&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Azar مهدی آذر mehdi.azar@iau.ac.ir 100319475328460024071 100319475328460024071 No Department of Public Administration, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه مدیریت دولتی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Davood Hosseinpour داوود حسین پور dhp748@gmail.com 100319475328460024072 100319475328460024072 Yes Department of Public Administration, College of Management and Accounting, Allamah Tabatabaei University, Tehran, Iran. گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. Zahra Alipour Darvish زهرا علیپوردرویشی Z_alipourdar109@iau.ac.ir 100319475328460024073 100319475328460024073 No Department of Business Administration, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Mohsen Mohammadian Saravi محسن محمدیان ساروی mo.mohammadian@iau.ac.ir 100319475328460024074 100319475328460024074 No Department of Public Administration, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه مدیریت دولتی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.