Management and Development Process

fa چالش‌های اخلاقی به‌کارگیری هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی؛ یک مطالعه سنتزپژوه Ethical Challenges of Using Artificial Intelligence in Human Resource Management: A Synthesis Study اخلاق و سلامت اداری Ethics & Administrative Integrity پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">هدف: پژوهش حاضر باهدف شناسایی و طبقه‌بندی چالش‌های اخلاقی ناشی از به‌کارگیری هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی انجام شد. طرح پژوهش/ روش&rlm;‌شناسی/ رویکرد: این پژوهش با رویکرد کیفی و به شیوه «سنتزپژوهی» انجام شد. داده‌ها از طریق بررسی اسنادی گردآوری گردید و جامعه پژوهش شامل منابع علمی داخلی ( ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴) و منابع بین‌المللی (۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵) بود. کلیدواژه‌های مرتبط با «چالش‌های اخلاقی»، «هوش مصنوعی» و «مدیریت منابع انسانی» در پایگاه‌های داده داخلی و بین‌المللی جست‌وجو شد. پس از غربالگری منابع، ۲۸ منبع نهایی برای تحلیل انتخاب گردید و داده‌ها با روش تحلیل مضمون موردبررسی قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد چهار چالش اصلی شامل «سوگیری و تبعیض»، «حریم خصوصی»، «شفافیت» و «مسئولیت‌پذیری» از مهم‌ترین چالش‌های اخلاقی هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی هستند. تحلیل‌ها بیانگر آن است که به‌کارگیری موفق و انسانی هوش مصنوعی، مستلزم توجه به اصول عدالت، حفاظت از حریم خصوصی، شفافیت در تصمیم‌گیری و پاسخ‌گویی سازمانی است. ارزش/ اصالت پژوهش: این پژوهش با دسته‌بندی نظام‌مند چالش‌های اخلاقی، سهمی نظری در بسط مباحث مربوط به اخلاق هوش مصنوعی در حوزه مدیریت منابع انسانی ایفا می‌کند. همچنین از منظر تجربی، یافته‌ها می‌تواند راهنمایی برای مدیران و سیاست‌گذاران در حوزه منابع انسانی باشد؛ تا تصمیمات فناورانه خود را با ملاحظات اخلاقی همسو سازند. پیشنهادهای اجرایی/ پژوهشی: با توجه به نتایج پژوهش، پیشنهاد می‌شود سازمان‌ها در بهره‌گیری از فناوری‌های هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی، چارچوب‌های اخلاقی شفاف و ترکیبی تدوین کنند.</div> <div style="text-align: justify;">Purpose: The present study aimed to identify and classify the ethical challenges arising from the application of artificial intelligence (AI) in human resource management (HRM). The focus of the research was on examining the relationship between AI-based technologies and the ethical dimensions of HRM. Methodology: This study adopted a qualitative approach using the method of "research synthesis." Data were collected through documentary analysis, covering domestic studies from 2020 to 2025 (1399–1404 in the Iranian calendar) and international studies from 2020 to 2025. Keywords such as "ethical challenges," "artificial intelligence," and "human resource management" were searched in national and international databases. After screening, twenty eight final sources were selected for analysis, and data were examined using thematic analysis. Findings: The results reveal four major ethical challenges, namely “bias and discrimination,” “privacy,” “transparency,” and “accountability.” The analysis indicates that successful and human-centered use of AI in HRM requires adherence to principles of justice, privacy protection, transparent decision-making, and organizational accountability. Originality: By systematically categorizing the ethical challenges of AI in HRM, this study contributes theoretically, thereby extends the discussion on AI ethics within the human resource domain. From a practical perspective, the findings provide guidance for managers and policymakers to align their AI-driven decisions with ethical considerations. Recommendations: Based on the findings, it is recommended that organizations develop clear and integrated ethical frameworks when applying AI in HRM. </div> هوش مصنوعی, مدیریت منابع انسانی, چالش‌های اخلاقی, اخلاق در فناوری, حریم خصوصی, شفافیت. Artificial Intelligence, human Resource Management, Ethical Challenges, Ethics in Technology, Privacy, Transparency. 79 116 http://jmdp.ir/browse.php?a_code=A-10-7222-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Khosravitanak محمد خسروی طناک mohamadkhosravitanak@birjand.ac.ir 100319475328460024247 100319475328460024247 Yes Department of Education Sciences, Faculty of Education and Psychology, Birjand University, Iran. گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند، ایران. Hadi Pourshafei هادی پورشافعی hpourshafei@birjand.ac.ir 100319475328460024248 100319475328460024248 No Department of Education Sciences, Faculty of Education and Psychology, Birjand University, Iran. گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.